;)
Goede schoenen, niet alleen voor zondag
Leprapatiënten in Suriname zijn blij met hun aangepaste schoenen. ‘Eén meneer liep op zijn nieuwe schoenen naar buiten om een dansje te maken!’ Dankzij de samenwerking van de Leprastichting met orthopedisch schoenmaker Debby Wittekamp hebben ex-leprapatiënten in Suriname met ernstige handicaps aan hun voeten voor het eerst aangepast schoeisel gekregen.
Stukje stad achter een hek Mooi houden Nieuwe schoenwerkplaats Lepra in Suriname
Bij de poort van de Estherhof in Paramaribo, Suriname staat een wachtershuisje, maar een wachter is er al lang niet meer. Het eerste gebouw wat je tegenkomt is het verbandhuisje, waar leprapatiënten worden verzorgd door bejaardenverzorgsters die getraind zijn in wondverzorging. Verder lijkt het terrein op de rest van de buurt: kleine, losstaande huizen waarin de leprapatiënten wonen die voor zichzelf kunnen zorgen. Helemaal achteraan staat het verzorgingshuis voor de meest hulpbehoevende bewoners. De meesten zijn tussen de 70 en 80 jaar, al loopt er ook een enkele patiënt van 45 jaar rond. De mannen spelen domino en de vrouwen bezoeken twee keer per week de soos. Zo nu en dan krijgen ze bezoek van buiten.
Taboe
Er is veel schaamte over hun ziekte, ook naar elkaar toe. ‘Het is taboe om elkaars wonden te zien,’ vertelt Debby Wittekamp van de Firma Wittekamp & Broos uit Rotterdam. ‘Een zelfzorggroep zou hier daarom niet werken. Tijdens het aanmeten pakte ik een mevrouw bij de hand, maar ze trok die meteen weg. Ze was het niet gewend dat iemand haar aanraakte en vroeg of ik niet bang was om ziek te worden.’ In Paramaribo bestaat nog veel onwetendheid over lepra. ‘Op vliegveld Zanderij werd ik gecontroleerd. Ze openden mijn tas en vroegen wat ik in Suriname deed. Toen ik vertelde over de Esther Stichting, wisten ze niet hoe snel ze mijn tas weer dicht moesten doen. Ik mocht meteen doorlopen.’
De patiënten op de Estherhof zijn blij met de schoenen, al waren ze aanvankelijk wantrouwend. ‘Er was hun eerder van alles beloofd, waaronder maatschoenen,’ aldus Wittekamp. Pas bij het tweede bezoek van Debby Wittekamp en haar vriend Guillaume Kempes, ook orthopedisch schoenmaker, verdween het wantrouwen. ‘Sommigen begonnen te huilen toen ze de schoenen aantrokken. Een mevrouw vertelde me dat ik zeker in de hemel zou komen. We moeten de mensen op het hart drukken de schoenen dagelijks te gebruiken, want ze zijn vaak zo trots op hun nieuwe schoenen dat ze ze mooi willen houden voor de kerk of een feestje.’ De schoenen zijn gesloten en lijken erg warm voor het tropische klimaat. Debby vertelt dat dit geen probleem is. ‘Ze hebben door lepra geen gevoel in hun voeten en hun zweetklieren werken niet meer. Door de dichte schoenen worden hun voeten extra beschermd.’
Sinds het overlijden van haar schoonvader is er geen maatschoenmaker meer in Suriname. Wittekamp: ‘Meneer Kempes in de Wanicastraat was de enige die schoenen kon maken voor mensen met een kleine voetafwijking. We willen nu een orthopedische schoenwerkplaats opzetten bij het St. Vincentiusziekenhuis in Paramaribo. Niet alleen voor leprapatiënten, maar voor iedereen die aangepast schoeisel nodig heeft. Zo zijn er heel veel mensen met voetproblemen door diabetes. We willen hier in Nederland iemand opleiden voor de werkplaats en zelf zo nu en dan overvliegen. Op deze manier kunnen we veel effectiever werken.‘
Elk jaar worden 50 nieuwe leprapatiënten in Suriname ontdekt. Op een totale bevolking van 500.000 betekent dit één nieuwe leprapatiënt op de 10.000 inwoners. En dat is best veel. Bewoners van het uitgestrekte binnenland van Suriname lopen de meeste kans op handicaps als gevolg van lepra, omdat zij met hun klachten vaak naar een natuurgeneeskundige gaan, terwijl lepra alleen met de antibioticacocktail MDT te genezen is.
De Esther Stichting heeft zo’n 300 mensen in haar bestand staan. Een deel hiervan woont op de Estherhof, anderen komen regelmatig langs voor verzorging of worden thuis geholpen.
